بسم الله الرحمن الرحیم
به گزارش روابط عمومی مجتمع آموزشی پژوهشی ائمه اطهار(ع)، روز یکشنبه مورخ 3/ 8/ 1405 معاون پژوهشی این مجتمع ائمه اطهار علیهم السلام، با اصحاب رسانه دیدار و گفت‌وگو کرد.
معاون پژوهش مجتمع آموزشی پژوهشی ائمه اطهار(ع)، با تشریح فعالیت‌های علمی و پژوهشی این مرکز، از رونمایی ۳۰ اثر جدید در حوزه فقه معاصر، از میان ۱۵۰ اثر مرتبط با این حوزه که طی سالهای گذشته منتشر شده‌اند، تدوین موسوعه‌های تخصصی فقهی، تداوم مطالعات فقه هسته‌ای و برگزاری پنجمین نمایشگاه تخصصی فقه و کلام از ۱۵ تا ۲۰ آذرماه خبر داد.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر محمدعلی قاسمی، معاون پژوهش مجتمع آموزشی پژوهشی ائمه اطهار(ع)، در نشست خبری مرتبط با هفته پژوهش که در سالن همایش‌های امام خمینی(ره) مؤسسه آموزشی و پژوهشی مجتمع ائمه اطهار(ع) برگزار شد، به تشریح فعالیت‌های علمی و پژوهشی این مرکز در حوزه‌های فقه معاصر، فقه هسته‌ای، پاسخگویی به مسائل روز جامعه، تولید آثار تخصصی و همکاری با نهادهای علمی و حوزوی پرداخت.
وی با بیان اینکه معاونت پژوهش مجتمع آموزشی پژوهشی ائمه اطهار(ع) بدون استفاده از اعتبارات دولتی، با بهره‌گیری از توان کارشناسی و علمی محققان فعالیت می‌کند، اظهار داشت: این مجموعه با استفاده از ظرفیت پژوهشگران متخصص و برخورداری از شبکه علمی منسجم، در راستای پاسخگویی علمی و فقهی به مسائل جامعه اسلامی تلاش می‌کند.
دکتر قاسمی افزود: موضوعات پژوهشی در این مرکز، پس از موضوع‌شناسی دقیق، از ابعاد مختلف علمی و فقهی بررسی می‌شوند و آثار منتشرشده در قالب کتاب، مقاله و دیگر محصولات پژوهشی، حاصل فعالیت تخصصی محققانی است که در حوزه‌های مختلف به تحقیق می‌پردازند.
فعالیت گروه‌های تخصصی در حوزه‌های مختلف فقهی
معاون پژوهش مجتمع آموزشی پژوهشی ائمه اطهار(ع) با اشاره به گستره فعالیت‌های علمی این مجموعه گفت: فقه سیاسی، فقه پزشکی، فقه‌القرآن، فقه و حقوق، فقه جامعه و فرهنگ، اصول فقه، فقه خانواده، فقه هنر و رسانه، فقه تربیت، فقه معماری و شهرسازی و فقه اقتصاد، از جمله حوزه‌های تخصصی مورد توجه مرکز هستند.
وی افزود: گروه فقه خانواده به‌تازگی فعالیت خود را آغاز کرده و گروه فقه اقتصاد نیز در حال حاضر به دلایلی فعالیتی ندارد ولی معاونت به صورت سرپرستی گروه فقه اقتصاد را هدایت می کند، در مجموع، گروه‌های پژوهشی مرکز در حوزه‌های مختلف فقه معاصر تحقیق می‌کنند و پژوهشگران متعددی نیز متناسب با تخصص خود با این مجموعه همکاری دارند.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین قاسمی با تأکید بر ضرورت پیوند میان پژوهش‌های حوزوی و نیازهای واقعی جامعه خاطرنشان کرد: فعالیت‌های این مرکز به تولید آثار علمی محدود نیست، بلکه بر اساس دستور اکید ریاست معظم مرکز حضرت آیت الله فاضل لنکرانی دامت برکاته بررسی مسائل نوپدید و پاسخگویی به نیازهای فقهی جامعه نیز در دستور کار قرار دارد.
انتشار ۵۲۹ عنوان کتاب و رونمایی از ۳۰ اثر جدید فقه معاصر
وی با اشاره به کارنامه انتشاراتی مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) اظهار داشت: شماره سریال چاپ و نشر این مرکز از ابتدای فعالیت تاکنون به ۵۲۹ رسیده است و روند انتشار آثار علمی همچنان ادامه دارد.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین قاسمی با اشاره به برنامه‌های هفته پژوهش افزود: در این مناسبت، ۱۵۰ اثر علمی که طی سالهای اخیر منتشر شده‌اند، در نمایشگاه تخصصی مرکز عرضه خواهند شد. همچنین از ۳۰ اثر جدید در حوزه فقه معاصر رونمایی می‌شود.
وی با بیان اینکه ۱۵۰ عنوان از آثار علمی این مجموعه به‌صورت تخصصی به فقه معاصر اختصاص دارد، تصریح کرد: این آثار با رویکردی مسئله‌محور و در راستای پاسخگویی به نیازهای روز جامعه تدوین شده‌اند.
تدوین موسوعه‌های تخصصی در حوزه فقه و مسائل نوپدید
حجت‌الاسلام‌والمسلمین قاسمی با اشاره به انتشار مجموعه‌های مرجع و دانشنامه‌های تخصصی اظهار داشت: موسوعه احکام اطفال، موسوعه اعتکاف، موسوعه تمسک به قرآن کریم و موسوعه اعتقادات، از جمله آثار منتشرشده این مرکز هستند.
وی ادامه داد: موسوعه مسجد، موسوعه احکام خانواده و موسوعه احکام جنین نیز از طرح‌های مهم پژوهشی مرکز به شمار می‌روند که مراحل تدوین، تکمیل یا آماده‌سازی برای انتشار را طی می‌کنند.
معاون پژوهش مجتمع آموزشی پژوهشی ائمه اطهار(ع) درباره موسوعه مسجد گفت: جلد سوم این مجموعه در حال تکمیل است و هر جلد آن بیش از ۵۰۰ صفحه دارد.
وی با اشاره به اهمیت موضوع احکام جنین و ضرورت بررسی ابعاد مختلف آن افزود: موسوعه احکام جنین به روش دانشنامه‌ای تدوین می‌شود تا موضوعات مرتبط با آن به‌صورت نظام‌مند و تخصصی مورد بررسی قرار گیرند.
دکتر محمد علی قاسمی همچنین درباره موسوعه احکام خانواده بیان کرد: این مجموعه با همکاری گروه فقه خانواده در هفت تا هشت جلد تدوین خواهد شد و برنامه‌ریزی صورت‌گرفته بر این اساس است که هر سال یک جلد از آن منتشر شود.
پاسخگویی علمی به شبهات عاشورا، فاطمیه، غدیر و مهدویت
معاون پژوهش مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) پاسخگویی به شبهات روز جامعه را از دیگر محورهای فعالیت این مجموعه برشمرد و گفت: پژوهش‌های جدید درباره شبهات عاشورا، فاطمیه، غدیر و مهدویت در قالب چهار جلد آماده شده است که سه جلد آن به زبان فارسی، تاکنون وارد بازار نشر شده‌اند.
وی افزود: همچنین ۱۲ فصلنامه علمی پژوهشی یا تخصصی با محوریت مسائل فقهی، کلامی و ادیان مختلف منتشر می‌شود که یکی از اهداف آن، پاسخگویی علمی به شبهات و تبیین مسائل مورد نیاز جامعه است.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین قاسمی با اشاره به سایر برنامه‌های پژوهشی مرکز اظهار داشت: کتاب «شبهات عاشورا» نیز قرار است در دهه فاطمیه مجددا منتشر شود و در همین زمینه، جلسه‌ای با استاد مربوطه برگزار خواهد شد. همچنین پنج جلسه آزاد علمی پیش‌بینی شده است که علاقه‌مندان می‌توانند در آن‌ها شرکت کنند و برای شرکت‌کنندگان نیز امتیاز در نظر گرفته خواهد شد.
وی همچنین از آماده‌سازی کتاب «سبک‌شناسی تفصیل الشریعه» برای انتشار خبر داد و گفت: این اثر که یکی دو سال پیش به یکی از استادان اهل مشهد سفارش داده شده بود، اکنون در مرحله چاپ قرار دارد و تلاش می‌شود تا دهه دوم فاطمیه منتشر شود.
همکاری‌های پژوهشی با نهادهای علمی
حجت‌الاسلام‌والمسلمین قاسمی با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی میان مراکز پژوهشی و پرهیز از موازی‌کاری اظهار داشت: مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، علاوه بر انجام فعالیت‌های پژوهشی درون‌مجموعه‌ای، با نهادهای حاکمیتی، علمی و حوزوی نیز برای انجام تحقیقات مورد نیاز نظام اسلامی همکاری می‌کند.
وی با اشاره به همکاری با مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی گفت: سه کتاب مشترک با این مرکز در دست اقدام بوده است که دو عنوان آن به چاپ رسیده و یک عنوان دیگر در دست چاپ است.
معاون پژوهش مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) افزود: کتاب «فقه و حکمرانی مردمی» با همکاری مرکز تحقیقات اسلامی مجلس منتشر شده و نشان هر دو مرکز بر آن درج شده است. همچنین کتاب «ناباروری؛ استفتائات و قانون‌گذاری» که نظارت بر آن را بر عهده داشته، به چاپ رسیده و کتاب «چالش‌های اهدای اسپرم و جنین» نیز قرار است به‌صورت مشترک با مرکز تحقیقات اسلامی مجلس منتشر شود.
وی ادامه داد: با جامعه‌الزهرا(س) نیز سه کتاب مشترک در دست اقدام است. همچنین پژوهشی مفصل در ۱۱ فصل درباره ارزش‌گذاری نظام احسان و نیکوکاری با همکاری کمیته امداد انجام شده است.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر قاسمی، همکاری با مرکز متون حوزه در زمینه تدوین درس‌نامه، تعامل با مرکز موضوع‌شناسی احکام فقهی و همکاری با مرکز مذاهب را از دیگر فعالیت‌های این مجموعه عنوان کرد.
وی خاطرنشان کرد: انجام پژوهش‌های مشترک، تبادل ظرفیت‌های تخصصی و استفاده از توان علمی مجموعه‌های مختلف می‌تواند زمینه تولید آثار کاربردی‌تر و پاسخگویی دقیق‌تر به نیازهای فقهی جامعه را فراهم کند.
کسب رتبه‌های برتر در جشنواره‌های علمی و پژوهشی
معاون پژوهش مجتمع آموزشی پژوهشی ائمه اطهار(ع) با اشاره به موفقیت‌های پژوهشگران این مجموعه در رقابت‌های علمی گفت: محققان مرکز هر سال در جشنواره‌های متعدد علمی و پژوهشی مرتبط با مسائل فقهی و حوزوی در سطح ملی و بین‌المللی شرکت می‌کنند و موفق به کسب رتبه‌های برتر می‌شوند.
وی افزود: مرکز مشهد در بخش کلامِ پژوهش استان خراسان، رتبه نخست را کسب کرده است. همچنین مدرسه ائمه اطهار(ع) در میان ۵۲ مدرسه، مقام سوم را به دست آورده است.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین قاسمی ادامه داد: در جایزه بزرگ البرز امسال، سه نفر از هفت برگزیده طلبه، از افراد مرتبط – طلبه و استاد - با مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) بودند و در سالهای گذشته نیز حدود ۱۷ تا ۱۸ نفر از وابستگان مرکز مشهد در این رقابت‌ها موفق به کسب مقام شده‌اند.
وی درباره ظرفیت آموزشی و پژوهشی این مجموعه نیز گفت: در قم ۵۳۷ طلبه و استاد، در مشهد ۲۰۶ طلبه، استاد و پژوهشگر و در مدرسه فقهی ائمه اطهار(ع) ۹۶ طلبه مشغول تحصیل هستند.
تشریح سابقه پژوهش‌های فقه هسته‌ای از سال ۱۳۹۲
حجت‌الاسلام‌والمسلمین قاسمی در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت‌های علمی مرکز در حوزه فقه هسته‌ای پرداخت و اظهار داشت: مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) از پیشگامان طرح و بررسی موضوعات فقهی مرتبط با انرژی هسته‌ای بوده و فعالیت‌های پژوهشی خود را در این زمینه از سال ۱۳۹۲ آغاز کرده است.
وی افزود: در ادامه این فعالیت‌ها، در سال ۱۳۹۵ همایشی با محوریت مباحث فقه هسته‌ای در قم برگزار شد که آغاز آن از مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) بود. سپس موضوعات مختلف مرتبط با این عرصه مورد توجه پژوهشگران قرار گرفت.
ظرفیت و پویایی فقه اسلامی برای پاسخگویی به مسائل نوپیدا
حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر قاسمی با تأکید بر ضرورت توجه به دیدگاه رهبر انقلاب در مباحث هسته‌ای تصریح کرد: در گام نخست، باید دیدگاه رهبر انقلاب در این خصوص مشخص شود؛ چراکه طرح و پیگیری موضوعات مرتبط با این حوزه، نیازمند توجه به نظر ایشان و چگونگی برخورد راهبردی کشور با این موضوع است.
وی با اشاره به ظرفیت‌های فقه اسلامی برای مواجهه با مسائل و شرایط متغیر افزود: فقه اسلامی از پویایی لازم برای بررسی موضوعات در وضعیت‌های مختلف برخوردار است و می‌تواند با در نظر گرفتن شرایطی همچون اضطرار، حرج، حفظ کیان اسلام و مصلحت، مبنای تصمیم‌گیری قرار گیرد.
معاون پژوهش مجتمع آموزشی پژوهشی ائمه اطهار(ع) خاطرنشان کرد: چنانچه رهبر انقلاب دستور بررسی مجدد یا تجدیدنظر در این زمینه را صادر کنند، مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) آمادگی دارد نشست‌های تخصصی و علمی لازم را با هدف بررسی ابعاد مختلف موضوع برگزار کند.
وی در ادامه به موضوع سلاح هسته‌ای و جایگاه آن در فقه سیاسی پرداخت و گفت: تا زمانی که رهبر انقلاب دیدگاه خود را درباره مباحث انرژی هسته‌ای در زمینه ساخت سلاح‌های بازدارنده اعلام نکرده‌اند، ورود به این موضوع از منظر مورد بحث در دستور کار قرار نگرفته است.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین قاسمی با اشاره به ملاحظات موجود در طرح این بحث اظهار داشت: پرداختن به این مسئله پیش از روشن شدن دیدگاه رهبر انقلاب ممکن است زمینه اختلاف و دودستگی را فراهم کند؛ ازاین‌رو، فعلاً از ورود به آن در این چارچوب خودداری شده است.
وی تأکید کرد: در صورت بیان نظر رهبر انقلاب، امکان ورود به این بحث و پیگیری علمی آن در مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) به‌سرعت فراهم خواهد شد.
برگزاری همایش «وجوب انتقام» تا پایان سال
معاون پژوهش مجتمع آموزشی پژوهشی ائمه اطهار(ع) در بخش دیگری از سخنان خود از برنامه‌ریزی برای برگزاری همایشی با موضوع «وجوب انتقام» خبر داد و اظهار داشت: این همایش با موضوع وجوب انتقام به سبب حفظ جان امام حیّ مسلمین و در ارتباط با انتقام رهبر شهید انقلاب، تا پیش از پایان سال جاری برگزار خواهد شد.
وی افزود: نخستین نشست علمی این همایش با حضور ارائه‌دهنده موضوع و آیت‌الله فاضل لنکرانی، رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، در آینده نزدیک برگزار می‌شود.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر قاسمی با اشاره به ابعاد علمی و بین‌المللی این برنامه بیان کرد: متخصصان حوزه بین‌الملل نیز درباره موضوع انتقام و مجازات‌هایی که می‌توان در چارچوب مناسبات بین‌المللی و با عنوان انتقام یا تعابیر دیگر بررسی کرد، دیدگاه‌های خود را مطرح خواهند کرد.
وی با تأکید بر ضرورت تبیین این موضوع در عرصه رسمی بین‌المللی گفت: مطالبه انتقام رهبر شهید، خواسته مردم است و این مطالبه باید در مواضع و گفتارهای رسمی بین‌المللی، از جمله از سوی وزارت امور خارجه، بیان شود.
معاون پژوهش مجتمع آموزشی پژوهشی ائمه اطهار(ع) افزود: در بیان این مطالبه نباید دچار ترس و ملاحظه شد؛ چراکه به گفته وی، فردی با همراهی افرادی که آنان را از خبیث‌ترین انسان‌های روی زمین توصیف کرد، در قتل امام مسلمانان عالم نقش داشته است و نباید چنین تصوری ایجاد شود که در قبال این اقدام، هیچ واکنشی صورت نخواهد گرفت.
وی ادامه داد: عاملان این اقدام نباید تصور کنند که از این پس در آرامش خواهند بود یا مسلمانان، شیعیان و کسانی که رهبرشان به شهادت رسیده است، هیچ اقدامی در این زمینه انجام نخواهند داد.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین قاسمی در پایان تأکید کرد: انتقام رهبر شهید، هم خواسته مردم و هم دیدگاه شخصی ماست و افزون بر آن، موضع علمی ما نیز محسوب می‌شود که از طریق تفقه به آن رسیده‌ایم؛ این موضوع، دیدگاه معاونت پژوهش مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) نیز هست.
پنجمین نمایشگاه تخصصی فقه و کلام از ۱۵ تا ۲۰ آذر برگزار می‌شود
در ادامه این نشست، حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمد سعیدی، مدیر چاپ و نشر مجتمع آموزشی پژوهشی ائمه اطهار(ع)، با اشاره به برگزاری پنجمین نمایشگاه کتاب تخصصی فقه و کلام اظهار داشت: هدف اصلی از برگزاری این نمایشگاه‌ها، ارائه تازه‌ترین آثار علمی در حوزه‌های تخصصی و تبیین و ترویج فرهنگ مطالعه و پژوهش، به‌ویژه در زمینه مسائل فقهی و کلامی است.
وی افزود: این نمایشگاه از ۱۵ تا ۲۰ آذرماه در محل مجتمع آموزشی پژوهشی ائمه اطهار(ع) برگزار می‌شود و پیش از برگزاری آن نیز تازه‌های چاپ و نشر برای اظهارنظر اصحاب کتاب و پژوهشگران مسائل فقهی و کلامی ارائه خواهد شد.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین سعیدی با اشاره به برنامه ثبت‌نام مؤسسات شرکت‌کننده گفت: ثبت‌نام مؤسسات از فردا از طریق سایت مجتمع آغاز می‌شود. محل نمایشگاه، طبقه B۲ این مجتمع است و برای غرفه‌ها هزینه‌ای دریافت نخواهد شد. همچنین پذیرایی و حمل‌ونقل برخی مدارس نیز بر عهده مجتمع خواهد بود.
مدیر چاپ و نشر مجتمع آموزشی پژوهشی ائمه اطهار(ع) با تأکید بر حساسیت مسائل روز و ضرورت توجه به نشر آثار تخصصی اظهار داشت: هدف این است که نمایشگاه بتواند در ارائه و تبیین فرهنگ مطالعه و پیگیری امور علمی در مباحث فقهی و کلامی، نقش مؤثری ایفا کند.
وی با اشاره به روند فعالیت علمی مرکز افزود: در این مجموعه، هر موضوع به‌عنوان یک مسئله علمی و فقهی مطرح می‌شود و شمار زیادی از محققان، مدیران مجموعه و آیت‌الله فاضل لنکرانی در این مسیر مشارکت دارند تا نتایج پژوهش‌ها در اختیار جامعه قرار گیرد.
برگزاری مراسم سالگرد ارتحال آیت‌الله‌العظمی فاضل لنکرانی(ره) در قم
حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدجواد نورموسوی، مدیر روابط عمومی مجتمع آموزشی و پژوهشی ائمه اطهار(ع)، نیز در این نشست از برگزاری مراسم گرامیداشت سالگرد ارتحال آیت‌الله‌العظمی حاج شیخ محمد فاضل لنکرانی(ره)، مؤسس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، خبر داد.
وی ادامه داد: این مراسم هم‌زمان با سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، روز جمعه ۲۲ آبان‌ماه، ساعت ۱۶ در حسینیه دفتر آن مرجع فقید در سه‌راه بازار شهر مقدس قم برگزار می‌شود.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین نورموسوی با اشاره به فعالیت‌های علمی پیش‌بینی‌شده در ارتباط با این مناسبت افزود: برنامه‌های پژوهشی مرتبط با سالگرد آیت‌الله‌العظمی فاضل لنکرانی در دهه دوم فاطمیه نیز در دستور کار قرار دارد و تلاش می‌شود آثار علمی آماده انتشار در این ایام به مخاطبان عرضه شود.
وی همچنین از انتشار کتاب «شبهات عاشورا» در دهه فاطمیه خبر داد و گفت: در همین زمینه، جلسه‌ای با استاد مربوطه برگزار خواهد شد. افزون بر این، پنج جلسه آزاد علمی نیز پیش‌بینی شده است که علاقه‌مندان می‌توانند در آن‌ها شرکت کنند و برای شرکت‌کنندگان امتیاز در نظر گرفته خواهد شد.
گفتنی است، پنجمین نمایشگاه کتاب تخصصی فقه و کلام مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) از ۱۵ تا ۲۰ آذرماه در قم برگزار می‌شود و در آن، ۳۰ اثر جدید در حوزه فقه معاصر رونمایی خواهد شد.